Thị trường chứng khoán trên khắp châu Á lao dốc trong phiên thứ Năm sau khi xuất hiện đồng thời làn sóng tấn công vào các cơ sở năng lượng ở vùng Vịnh Ba Tư và các tuyên bố từ hai ngân hàng trung ương lớn cam kết giữ nguyên lãi suất.

Những diễn biến này đã đẩy giá dầu lên mức cao mới và làm gia tăng bất ổn đối với giới giao dịch, những người phải cân bằng giữa lo ngại về nguồn cung/rủi ro với các tín hiệu từ chính sách tiền tệ của Mỹ và Nhật Bản.

Theo Economic Times, dầu Brent đã vượt mốc 112 USD/thùng trong phiên giao dịch buổi sáng sau một loạt đòn tấn công vào tài sản năng lượng quanh khu vực Vịnh.

Israel và Iran đổ lỗi cho nhau: Iran cho biết Israel đã tấn công mỏ khí South Pars và được cho là đã phóng tên lửa về phía Qatar và Saudi Arabia để đáp trả.

Tehran tuyên bố cơ sở hạ tầng năng lượng trên toàn vùng Vịnh là mục tiêu hợp pháp, và công ty năng lượng nhà nước của Qatar báo cáo thiệt hại đáng kể tại thành phố công nghiệp Ras-Laffan — một trong những trung tâm chế biến LNG lớn nhất thế giới.

Yếu tố chính đẩy giá tăng cao là sự gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz, nơi xử lý khoảng một phần năm lưu lượng dầu mỏ toàn cầu.

Tạp chí Newsweek dẫn số liệu từ Joint Maritime Information Centre do Mỹ điều hành cho biết số lượt tàu thương mại qua lại đã giảm từ mức trung bình khoảng 138 chuyến/ngày trước khi xung đột bắt đầu hôm 28/2 xuống gần như bằng không.

International Energy Agency gọi cuộc khủng hoảng hiện nay là sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất từng được ghi nhận và dự báo nguồn cung toàn cầu có thể giảm khoảng 8 triệu thùng/ngày trong tháng 3.

Phản ứng của các ngân hàng trung ương

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hôm thứ Tư giữ nguyên lãi suất chính sách trong cuộc bỏ phiếu 11–1 ở mức 3,50%–3,75%, đánh dấu lần tạm dừng thứ hai trong năm 2026.

Chủ tịch Jerome Powell thừa nhận Fed đang ở trong một “thế khó”, phải cân bằng giữa áp lực lạm phát — vốn bị gia tăng bởi xung đột với Iran và các biện pháp thuế quan — với thị trường lao động đang hạ nhiệt.

Dự báo cập nhật của Fed vẫn cho thấy khả năng cắt giảm lãi suất một lần trong năm nay, nhưng Powell cảnh báo rằng nếu tiến triển về lạm phát đình trệ thì “sẽ không có chuyện cắt giảm lãi suất”.

Có một phiếu bất đồng: Thống đốc Fed Steven Miran, người được Tổng thống Trump bổ nhiệm, đã biểu quyết ủng hộ cắt giảm 25 điểm cơ bản, lặp lại lời kêu gọi nới lỏng ngay lập tức của ông Trump.

Vài giờ sau đó, Bank of Japan giữ nguyên lãi suất chính sách ngắn hạn ở mức 0,75% — cao nhất kể từ năm 1995. Một cuộc thăm dò của Reuters hiện cho thấy BOJ sẽ chờ đến cuối tháng 6 trước khi tiếp tục nâng lãi suất lên 1%.

Diễn biến thị trường và phản ứng của nhà đầu tư

Chỉ số Nikkei 225 giảm khoảng 2,4% trước quyết định của BOJ, và một chỉ số rộng hơn bao quát khu vực chứng khoán châu Á giảm hơn 1,3%. Shanghai Composite của Trung Quốc mất 1,37%.

Đợt bán tháo tại châu Á diễn ra sau khi chứng khoán Mỹ giảm điểm: S&P 500 và Nasdaq 100 cùng mất khoảng 1,4% trong phiên thứ Tư.

Đối với giới giao dịch, sự kết hợp của các cú sốc này — cú nhảy vọt của giá Brent và bất định về chính sách tiền tệ — làm tăng biến động trên thị trường năng lượng và tài chính, đẩy cao phần bù rủi ro và làm mạnh thêm sự tương quan giữa giá dầu, các đồng tiền hàng hóa và cổ phiếu năng lượng.

Các điểm chính đối với trader

1. Nguồn cung dầu: cú sụt giảm 8 triệu thùng/ngày và việc dòng tàu qua Hormuz gần như tê liệt làm gia tăng đáng kể rủi ro giá dầu tiếp tục tăng và biến động giá mạnh.
2. Rủi ro địa chính trị: tuyên bố của Iran rằng cơ sở hạ tầng năng lượng là mục tiêu hợp pháp cùng với thiệt hại tại Ras-Laffan đồng nghĩa với việc nguy cơ xuất hiện các đợt tấn công mới vẫn ở mức cao.
3. Chính sách tiền tệ: động thái tạm dừng của Fed, cùng với dự báo tiếp tục chỉ một lần cắt giảm trong năm nay và cảnh báo của Powell, cho thấy lộ trình chính sách sẽ phụ thuộc vào dữ liệu lạm phát và thị trường lao động — việc cắt giảm không được đảm bảo nếu các điều kiện xấu đi.
4. Tương quan thị trường: giá dầu tăng có thể làm biên lợi nhuận doanh nghiệp bị co hẹp và đẩy lạm phát lên, đồng thời hỗ trợ tiền tệ của các nước xuất khẩu và các ngành hàng hóa; cổ phiếu công nghệ vẫn dễ tổn thương trước lãi suất cao hơn và phần bù rủi ro tăng.
5. Các chỉ báo ngắn hạn cần theo dõi: diễn biến giá Brent và chênh lệch kỳ hạn, dòng vận chuyển qua eo biển Hormuz, các báo cáo về thiệt hại cơ sở hạ tầng (Ras-Laffan, South Pars), tín hiệu từ Fed và BOJ, cùng phản ứng của S&P/Nasdaq trước các tin tức địa chính trị tiếp theo.

Sự kết hợp giữa gián đoạn nguồn cung vật chất và việc các ngân hàng trung ương chủ chốt thận trọng tạm dừng điều chỉnh đã tạo ra một môi trường vừa bất định cao vừa biến động mạnh.

Các trader và nhà đầu tư tổ chức sẽ cần theo dõi sát sao diễn biến địa chính trị tại Vịnh Ba Tư cùng với mọi tín hiệu mới từ Fed và BOJ song song với nhau — đây sẽ là những yếu tố chủ chốt quyết định diễn biến giá tài sản và mức độ biến động trong ngắn hạn. Jerome Powell sẽ tiếp tục điều hành Fed cho tới khi người kế nhiệm được bổ nhiệm; đây là cuộc họp gần cuối trong nhiệm kỳ Chủ tịch của ông.