Hầu như tất cả các thành phần của báo cáo CPI được công bố vào thứ Tư đều đúng như kỳ vọng, phản ánh sự tăng tốc của cả lạm phát tổng thể và lạm phát lõi tính theo năm. Nhìn qua thì đây dường như là một lợi thế đáng kể cho đồng đô la Mỹ, nhưng phe “bull” đồng đô la lại do dự không tận dụng được điều này. Chúng ta sẽ bàn về lý do cho phản ứng như vậy ở phần dưới, nhưng trước mắt hãy phân tích số liệu công bố hôm nay. Ngay khi các vấn đề địa chính trị tạm lùi về phía sau, những yếu tố cơ bản “kinh điển” sẽ nhắc chúng ta về sự hiện diện của chúng, đặc biệt là CPI, một trong những chỉ báo lạm phát then chốt.

Theo các số liệu đã công bố, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) chung theo tháng đã giảm xuống còn 0,5%. Đáng chú ý, đây là tháng thứ hai liên tiếp chỉ báo này đi xuống, sau khi chạm đỉnh 0,9% theo tháng vào tháng 3. Nếu xét theo năm, CPI chung lại cho thấy xu hướng trái ngược, tăng vọt lên 4,2% trong tháng 5, mức cao nhất kể từ tháng 5/2023. Lạm phát chung đã tăng tốc ba tháng liên tiếp (so sánh: vào tháng 2 năm nay, CPI chung mới ở mức 2,4% theo năm).

Chỉ số giá tiêu dùng lõi, loại trừ giá thực phẩm và năng lượng, đã chậm lại mạnh hơn dự kiến (đây là thành phần duy nhất của báo cáo rơi vào “vùng đỏ”). Thay vì giảm về 0,3% như kỳ vọng, chỉ số này đã giảm xuống 0,2% theo tháng. Trong khi đó, CPI lõi theo năm lại tăng khá mạnh tháng thứ ba liên tiếp, đạt 2,9% trong tháng 5 (mức cao nhất kể từ tháng 9 năm ngoái).

Cơ cấu báo cáo cho thấy động lực chính của mức tăng trong tháng 5 dĩ nhiên là lĩnh vực năng lượng, đóng góp hơn 60% mức tăng của chỉ số chung trong tháng. Mức tăng theo tháng của toàn bộ nhóm năng lượng là 3,9% (sau mức tăng 3,8% tháng trước), còn theo năm là 23,5%. Cụ thể, giá xăng tại Mỹ tăng 7,0% trong tháng 5, trong khi mức tăng theo năm đạt tới 40,5%.

Tuy nhiên, bất chấp đợt bùng lên của lạm phát chung, chỉ số lõi (Core CPI) lại cho thấy mức tăng hàng năm tương đối khiêm tốn, và như đã nêu, nếu xét theo tháng thì còn đang chậm lại. Động thái này đến từ một số yếu tố. Đặc biệt, trong tháng 5, dịch vụ nhà ở ghi nhận mức giảm tốc: tăng trưởng theo tháng giảm xuống 0,3%, từ mức 0,6% của tháng trước. Theo năm, Shelter tăng 3,4%. Điều này cho thấy sự hạ nhiệt dần dần của thành phần then chốt này đối với CPI. Trong nhóm thực phẩm, giá tăng 0,2% theo tháng (3,1% theo năm), trong đó Food-at-Home chỉ tăng 0,1%, còn ăn uống ngoài hàng quán tăng 0,3%. Chi phí đi lại bằng đường hàng không tăng 2,7%, còn dịch vụ y tế tăng 0,5%. Cùng lúc đó, trong tháng 5, giá xe đã qua sử dụng giảm (-0,3%) và bảo hiểm ô tô giảm (-1,7%).

Báo cáo CPI tháng 5 cho thấy điều gì? Trước hết, nó hàm ý rằng vòng tăng tốc giá hiện tại phần lớn được thúc đẩy bởi các yếu tố bên ngoài, mà chủ yếu là thành phần năng lượng. Trong khi đó, CPI lõi chỉ ghi nhận mức tăng tương đối yếu, cho thấy lạm phát lan rộng trên hầu hết các nhóm hàng hóa vẫn chưa hình thành.

Cũng cần lưu ý đến việc đà tăng CPI theo tháng chậm lại trong khi chỉ tiêu theo năm lại tăng tốc. Việc tốc độ tăng CPI theo tháng (cả chỉ số chung lẫn lõi) giảm cho thấy xung lực lạm phát hiện tại đang yếu đi. Nói cách khác, giá cả trong tháng 5 tăng chậm hơn so với tháng 4, kể cả ở các nhóm nhạy cảm với cầu. Đây là dấu hiệu áp lực giá đang từ từ hạ nhiệt. Điều này đặc biệt đúng với thước đo lõi: mức giảm tốc xuống 0,2% theo tháng, nếu ngoại suy, tương ứng với quỹ đạo đưa lạm phát về khoảng 2,4–2,5% theo năm. Đồng thời, việc CPI chung theo năm tăng tốc một phần được giải thích bởi hiệu ứng so sánh với mức nền thấp.

Tổng thể, báo cáo cho phép Federal Reserve duy trì lập trường “chờ xem” mà không cần tiến hành thêm bước đi nào theo hướng thắt chặt chính sách, hoặc thậm chí là thắt chặt hơn giọng điệu trong ngắn hạn. Đây chính là lý do giới giao dịch EUR/USD hầu như bỏ qua số liệu này. Một mặt, lạm phát vẫn cao, nhưng mặt khác, cấu trúc của nó chưa đủ “chặt” để thị trường bắt đầu điều chỉnh lại kỳ vọng về lãi suất.

Nói cách khác, báo cáo CPI tháng 5 tại Mỹ không hỗ trợ thêm cho đồng USD, bất chấp số liệu theo năm tăng lên. Phản ứng với báo cáo, cặp EUR/USD có thoái lui khỏi đỉnh trong ngày, nhưng chỉ khoảng 20 pip. Điều này cho thấy giới giao dịch “ghi nhận” báo cáo nhưng không coi đó là yếu tố mang tính quyết định. Hướng đi tiếp theo của giá sẽ được quyết định bởi các yếu tố địa chính trị, mà trọng tâm là diễn biến đàm phán Mỹ–Iran. Cho tới khi “ẩn số” này được giải tỏa, nhiều khả năng cặp tiền sẽ tiếp tục dao động trong biên độ 1,1510–1,1580, nơi nó đã giao dịch suốt ba ngày liên tiếp.