Cặp USD/JPY đã liên tục kiểm tra vùng kháng cự 162,70 (đường Bollinger Bands trên D1, trùng với đường BB trên W1) sang tuần thứ ba liên tiếp, phản ánh sự suy yếu kéo dài của đồng Yên Nhật. Suốt ba tuần liền, các nhà giao dịch đã cố gắng tiếp cận ngưỡng 163, nhưng cho đến nay vẫn chưa thành công. Đáng chú ý là ngay cả trong những giai đoạn chỉ số dollar suy giảm, bên mua USD/JPY vẫn tỏ ra khá tự tin, tận dụng hầu như mọi nhịp điều chỉnh đáng kể để mở vị thế mua.

Theo tôi, sức bật của cặp tiền này có thể được giải thích bởi việc thị trường không còn xem nó đơn thuần là một sản phẩm phái sinh của diễn biến đồng USD. Trong những tuần gần đây, động lực tăng chính không còn là đồng bạc xanh mà là sự yếu kém mang tính cấu trúc của đồng yen. Do đó, ngay cả trong những ngày chỉ số DXY suy giảm, cặp USD/JPY hoặc giữ được vị thế trước đó hoặc chỉ điều chỉnh giảm rất nhẹ.

Nếu xét đến các nguyên nhân cụ thể cho hành vi của cặp tiền, có thể làm nổi bật một số yếu tố sau.

Thứ nhất, theo tôi, thị trường gần như đã từ bỏ kỳ vọng về việc Ngân hàng Nhật Bản tiếp tục thắt chặt. Chỉ vài tháng trước, nhà đầu tư còn kỳ vọng sẽ có ít nhất một đến hai lần tăng lãi suất trước cuối năm, nhưng giờ đây những kỳ vọng đó đã được điều chỉnh đáng kể. Kinh tế Nhật Bản tiếp tục thể hiện nhu cầu nội địa yếu, thu nhập thực tế vẫn chịu áp lực, và các báo cáo kinh tế vĩ mô gần đây báo hiệu đà suy giảm hoạt động kinh doanh. Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhật Bản hầu như không còn nhiều dư địa để tiếp tục nâng lãi suất – ít nhất là trong ngắn hạn.

Lý do thứ hai cho “sức chịu đựng trước áp lực” của phe mua USD/JPY là chênh lệch lợi suất ngày càng nới rộng giữa Mỹ và Nhật Bản. Ngay cả khi đồng USD suy yếu phần nào (đặc biệt sau các báo cáo tăng trưởng CPI và PPI kém tích cực tại Mỹ), lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản vẫn thấp hơn đáng kể so với trái phiếu Mỹ. Nếu lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm chỉ điều chỉnh nhẹ, trong khi lợi suất JGB gần như không thay đổi, sức hấp dẫn của tài sản bằng USD so với tài sản bằng JPY hầu như không bị ảnh hưởng.

Lý do thứ ba, phần lớn bắt nguồn từ hai yếu tố trên, là sức hấp dẫn duy trì của chiến lược carry trade. Ngay cả khi thị trường bắt đầu tính đến kịch bản chính sách nới lỏng hơn của Cục Dự trữ Liên bang, chi phí vốn tại Nhật Bản vẫn thấp đến mức nhà đầu tư vẫn tích cực sử dụng yen làm đồng tiền tài trợ. Nói cách khác, họ tiếp tục bán JPY và phân bổ nguồn vốn huy động được vào các tài sản có lợi suất cao hơn, qua đó tự động hỗ trợ nhu cầu đối với USD/JPY.

Còn một điểm quan trọng khác cũng đang góp phần thúc đẩy đà tăng của cặp tiền. Thị trường gần như không còn coi đe dọa can thiệp tiền tệ của nhà chức trách Nhật Bản là điều đáng lo ngại. Mỗi khi cặp tiền tiến gần ngưỡng trên của vùng giá đã hình thành (tức khu vực 162,60 – 162,70), đại diện Bộ Tài chính Nhật Bản lại đưa ra các phát biểu can thiệp bằng lời, nhưng thị trường đã “miễn dịch” với những tín hiệu như vậy. Chẳng hạn, hôm nay, Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama một lần nữa nhắc lại rằng nhà chức trách sẵn sàng thực hiện các “biện pháp quyết liệt” nếu cần thiết. Tuy nhiên, phản ứng của thị trường gần như bằng không. Cặp tiền vẫn giao dịch quanh 162,30 – 162,50, sát các mức đỉnh nhiều năm. Điều này một lần nữa cho thấy các thành viên thị trường không còn xem những phát biểu như vậy là tín hiệu cho hành động can thiệp ngay lập tức. Hơn nữa, trong những tháng gần đây, bà Katayama nhiều lần lặp lại gần như nguyên văn các cụm từ như “sẵn sàng hành động”, “sẽ có các biện pháp phù hợp”, “chuẩn bị cho hành động quyết liệt”, v.v. Sự lặp lại thường xuyên của những tuyên bố này đã làm giảm đáng kể hiệu quả của chúng – thị trường về cơ bản đã ngừng coi đó là tín hiệu cho các biện pháp tức thời của chính phủ. Như vậy, chúng ta đang chứng kiến một ví dụ kinh điển về hiệu ứng suy giảm của can thiệp bằng lời. Cho đến khi xuất hiện những dấu hiệu rõ ràng cho thấy đang chuẩn bị các đợt can thiệp tỷ giá quy mô lớn, nhiều khả năng nhà đầu tư vẫn sẽ tiếp tục mua USD/JPY sau mỗi nhịp điều chỉnh đáng kể.

Hơn nữa, ngay cả khi nhà chức trách Nhật Bản can thiệp, các vị thế mua vẫn sẽ là ưu tiên. Một đợt can thiệp tỷ giá quy mô lớn chỉ có thể giúp đồng yen mạnh lên trong thời gian ngắn, vì các “điểm yếu” mang tính cơ bản của nó (chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật, sức hấp dẫn còn nguyên của carry trade, và lập trường “chờ xem” của ngân hàng trung ương Nhật) vẫn sẽ tồn tại.

Tóm lại, bức tranh cơ bản hiện tại đang ủng hộ kịch bản USD/JPY tiếp tục đi lên. Tuy nhiên, việc cặp tiền đang ở rất gần vùng có thể bị nhà chức trách Nhật Bản can thiệp làm tăng mạnh rủi ro xuất hiện các nhịp giảm sâu bất ngờ. Các nhịp điều chỉnh nên được xem là cơ hội để mở vị thế mua, nhưng tại khu vực 162,60 – 162,70, hợp lý hơn là chốt lời, bởi khi tiến sát ngưỡng 163, xác suất xảy ra một đợt can thiệp tỷ giá thực sự từ phía nhà chức trách Nhật Bản sẽ tăng lên đáng kể.