Lịch kinh tế cho tuần tới dày đặc các số liệu quan trọng đối với cặp EUR/USD. Tuần đầu tiên của mỗi tháng theo truyền thống luôn là giai đoạn cung cấp nhiều thông tin nhất cho các nhà giao dịch. Lịch công bố bao gồm các chỉ số ISM của Mỹ, báo cáo về đà tăng lạm phát của Khu vực đồng euro và các dữ liệu chủ chốt về thị trường lao động Mỹ.
Tuy nhiên, xét đến những diễn biến gần đây ở Trung Đông, các số liệu vĩ mô sẽ phải nhường chỗ. Ngay cả các báo cáo quan trọng nhất cũng chỉ đóng vai trò thứ yếu trong bối cảnh tình hình địa chính trị leo thang. Các báo cáo vĩ mô được công bố chắc chắn sẽ nhắc chúng ta về sự hiện diện của chúng – nhưng chỉ khi “tiếng súng lắng xuống”. Khi nào điều đó xảy ra vẫn là ẩn số. Đây có lẽ là câu hỏi then chốt đối với các thành viên thị trường, sẽ còn đeo bám suốt cả tuần tới.
Như đã biết, Hoa Kỳ, trong một chiến dịch không kích và tên lửa phối hợp với Israel, đã tấn công nơi ở của Ayatollah Ali Khamenei. Kết quả của cuộc tấn công này, lãnh tụ tối cao của Iran đã thiệt mạng. Vào Chủ nhật, giới chức Iran đã chính thức xác nhận cái chết của ông. Nhiều quan chức cấp cao, bao gồm các lãnh đạo quân sự (cụ thể là bộ trưởng quốc phòng nước này), cũng đã bị loại bỏ.
Đáp trả lại, Tehran đã phát động một cuộc tấn công quy mô lớn bằng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái, không chỉ nhằm vào Israel mà còn vào các căn cứ quân sự Mỹ và những mục tiêu khác tại UAE, Qatar, Bahrain, Kuwait và Iraq. Cũng có những thông tin chưa được xác nhận cho rằng Iran đã tấn công thủ đô Riyadh của Saudi Arabia. Trong khi đó, người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Iran, Ali Larijani, đe dọa sẽ tung ra một “đòn giáng nặng nề”, ám chỉ rằng các hành động quân sự hiện tại chỉ là màn dạo đầu cho một đòn đáp trả sâu rộng hơn.
Đối với thị trường tiền tệ, bao gồm cả cặp EUR/USD, có ba yếu tố mang tính sống còn: thời gian kéo dài của xung đột, mức độ mở rộng về mặt địa lý của nó và tình hình tại eo biển Hormuz, nơi gần một phần năm lượng dầu và khí đốt toàn cầu được vận chuyển qua.
Theo The Financial Times, hoạt động vận tải qua eo biển này đã bắt đầu chậm lại – chỉ có vài tàu chở dầu cỡ lớn đi qua trong đêm qua, trong khi phần lớn tàu đã dừng lại. Ở chiều ngược lại, các quan chức thuộc IRGC cho biết vào Chủ nhật rằng eo biển Hormuz vẫn “mở cửa” cho tàu chở dầu “cho đến khi có thông báo mới”. Họ cảnh báo rằng các tàu chiến của Mỹ là “mục tiêu hợp pháp” cho các đòn tấn công của Iran.
Nói cách khác, hiện vẫn chưa thể khẳng định tuyến huyết mạch vận tải này đã bị phong tỏa hoàn toàn. Tuy nhiên, chỉ riêng nguy cơ phong tỏa tàu chở dầu ở Vịnh Ba Tư và lo ngại rằng các tàu có thể trở thành mục tiêu tấn công cũng đã đủ để tác động đến thị trường dầu mỏ. Chừng đó đã đủ để các nhà sản xuất, nhà giao dịch và đơn vị vận tải phải xem xét lại tuyến đường cung ứng dầu và LNG, kéo theo tất cả những hệ quả liên quan, bao gồm cả vấn đề về giá.
Về thời gian kéo dài của xung đột, hiện không có sự đồng thuận nào về triển vọng tiếp theo. Những người lạc quan (bao gồm một số đại diện từ Nhà Trắng) cho rằng việc “chặt đầu” chế độ cùng các đòn tấn công quy mô lớn sẽ dẫn đến sự sụp đổ nhanh chóng của hệ thống cầm quyền. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Iran có một cấu trúc quyền lực phức tạp, đan xen giữa nhánh tôn giáo và thế tục. Cái chết của một vài nhân vật chủ chốt sẽ không dẫn tới sự tê liệt bộ máy cai trị. Đáng chú ý, hôm nay đã có quyết định bổ nhiệm một lãnh đạo tạm quyền cho Iran (Alireza Arafi).
Tất cả điều này cho thấy hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy diễn biến sẽ đi theo kịch bản giả định kiểu Venezuela. Kịch bản này sẽ là thuận lợi nhất cho phe mua EUR/USD nhờ nhu cầu gia tăng đối với tài sản rủi ro và tài sản hàng hóa.
Nhiều nhà phân tích lại phác họa một bức tranh u ám hơn, cho rằng các cuộc không kích nếu không đi kèm chiến dịch trên bộ thì hiếm khi dẫn đến thay đổi chế độ. Họ nhận định Iran sẽ biến thành một vùng kháng cự phân mảnh trên diện rộng, nơi các nhóm ủy nhiệm (như Hezbollah và Houthis) sẽ trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, liên tục đe dọa các tàu chở dầu của Mỹ/Israel và các căn cứ quân sự của Mỹ. Việc hiện thực hóa kịch bản này có thể dẫn đến tình trạng đồng USD mạnh lên đáng kể và kéo dài, nhờ vai trò tài sản trú ẩn an toàn. Thêm vào đó, giá dầu tăng sẽ đẩy nhanh lạm phát tại Hoa Kỳ, khiến Fed phải chuyển sang lập trường diều hâu hơn.
Cũng tồn tại một kịch bản u ám hơn nữa, liên quan đến chiến dịch trên bộ của Mỹ. Nếu “phương án Venezuela” hàm ý sự thay đổi chế độ nhanh chóng, thì “kịch bản Iraq” sẽ kéo tất cả vào một hố đen địa chính trị trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Trong trường hợp này, xung đột sẽ không chỉ bị giới hạn trong phạm vi Iran: các mạng lưới Shia tại Iraq, Lebanon và Yemen sẽ tiến hành một cuộc chiến tiêu hao nhằm vào cơ sở hạ tầng của Mỹ và các đồng minh, khiến việc khôi phục sản lượng dầu về mức trước đây trở nên bất khả thi.
“Bên được lợi” trong kịch bản này cũng sẽ là đồng USD với vai trò tài sản an toàn, nhưng chỉ cho đến khi Hoa Kỳ phải hứng chịu tổn thất nhân mạng nghiêm trọng. Một cuộc chiến kéo dài, lại không được Quốc hội phê chuẩn từ đầu, có thể châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng chính trị – thậm chí dẫn tới cả việc luận tội Donald Trump. Khi đó, đồng bạc xanh một lần nữa sẽ mất ưu thế.
Như vậy, “tại thời điểm hiện tại”, bên được hưởng lợi rõ ràng từ tình hình hiện nay sẽ là đồng USD, được hỗ trợ bởi sự gia tăng mạnh mẽ của tâm lý né tránh rủi ro. Phiên giao dịch ngày thứ Sáu đã khép lại trong hy vọng rằng các cuộc đàm phán bổ sung giữa Mỹ và Iran, dự kiến diễn ra vào thứ Hai tại Vienna, sẽ làm giảm căng thẳng. Nhưng, như người ta nói, “ngày mai thì chiến tranh nổ ra”.
Xét tới tính bất ngờ, quy mô và mức độ khó lường của các sự kiện hôm nay, có thể chắc chắn rằng đồng USD sẽ củng cố đáng kể vị thế trên toàn thị trường vào thứ Hai, bao gồm cả so với đồng euro. Tất cả các yếu tố cơ bản khác sẽ tạm thời bị đẩy xuống hàng thứ yếu. Hướng đi của cặp EUR/USD giờ đây sẽ chủ yếu được quyết định bởi triển vọng một cuộc xung đột quy mô lớn và mức độ sẵn sàng của các bên trong việc ngồi lại bàn đàm phán. Tại thời điểm này, chưa bên nào cho thấy thiện chí đó, vì vậy một đợt tăng giá của đồng USD rất có khả năng sẽ diễn ra.
ĐƯỜNG DẪN NHANH